Zehirli Yılan Isırması & Yılan Sokması Tedavisi

Zehirli Yılan Isırması & Yılan Sokması Tedavisi

Artık günümüzde bozulan ekosistem nedeniyle yılanlar bile azaldıysa da 🙂 yine de piknikte, ormanda vs başınıza belki gelir diye bilmekte fayda var.

Ne demiş bir Çin Atasözü ; “Sokacak Yılan Bağdat’ta Olsa Bile Sizi Bulur” 🙂

Zehirli yılan ısırığı nedir ?

Zehirli yılan ısırığı, cilde, müköz membranlara veya toksin fışkırtmayla gözlere zehirli bir yılan tarafından yapılan bir ısırık veya ponksiyon yarasıdır.

Kuzey Amerika’da, toksin salgılayan yılanların yaklaşık 25 türü vardır. Yılda ABD’de yaklaşık 7000 yılan ısırması vakası olmaktadır, ancak yılan ısırıklarının bildirilmesi zorunlu  olmadığından yılda 45.000 ısırık olabileceği ve yaklaşık 8000 zehirli yılanla karşılaşabileceği tahmin edilmektedir.

ABD’deki en yaygın zehirli yılanlar şunlardır:

Çıngıraklı
Bakırkafalı
Cottonmouths
Mercan yılanları.

Zehirsiz  yılan ısırığı nedir ?

Yırtıcı olmayan bir yılan tarafından sokulmadır. Kuru olan bu tür ısırıklar önemli doku hasarlarına veya enfeksiyonlara yol açabileceği için yine dikkatle değerlendirilmelidir.

Zehirli bir yılanın ısırmasının belirtileri nelerdir ?

Zehirli bir yılan ısırığının semptomları ısırık yerine salgılanan toksinlerin türüne ve kısmen dokuda ne kadar toksinin bulunduğuna bağlıdır.

Semptom türleri dört gruba ayrılabilir:

Kardiyotoksinler: Kalp dokusuna zarar verirler.
Nörotoksinler: Sinir sistemi dokusuna zarar verirler.
Sitotoksinler: Isırık bölgesinde veya toksini doğrudan emen doku üzerinde etki yaparlar.
Hemotoksinler: Kan pıhtılaşma sisteminde etki yapar ve iç kanamaya neden olabilirler.

Bazı toksinler bu etkilerin birden fazlasına neden olabilir.

Zehirli yılan ısırıklarıyla ortaya çıkabilecek çeşitli belirtiler nedeniyle, CDC tarafından listelenmiş olan olası işaret ve semptomlar aşağıdakileri içerir:

Yarada bir çift delinme izi
Kızarıklık ve ısırık çevresinde şişme
Isırık bölgesinde şiddetli ağrı
Mide bulantısı ve kusma
Solunum zorluğu (aşırı durumlarda solunum tamamen durabilir)
Görmede bulanıklık
Tükrük artışı ve terleme
Yüz ve /veya bacaklarda uyuşma veya karıncalanma

Bu toksinlerden kaynaklanan semptomlar biraz değişkendir ve hızlı bir şekilde ortaya çıkabilir veya toksin türüne ve emilen miktara bağlı olarak saatler sonra ortaya çıkabilir.

Genelde, küçük çocuklar yılan ısırıkları için daha savunmasızdır, çünkü daha küçük vücut boyutlarına göre absorbe edilen nispeten daha yüksek toksin miktarı, toksin etkisini daha güçlü hale getirebilir.

Yılanın tanımlanması, acil sağlık çalışanlarının potansiyel belirtileri öngörmesine yardımcı olur ve zehirli yılan ısırıklarının daha hızlı ve uygun bir şekilde tedavi edilmesini sağlar.

Yılanın, yılanın bir resminin veya yılanın ayrıntılı bir açıklaması yılan türünü ve toksin türünü belirlemeye yardımcı olacaktır. Bununla birlikte, hastayı uygun bir sağlık kuruluşuna nakletmekte zaman kaybedilmemelidir.

Zehirli bir yılan ısırığı nasıl teşhis edilir ?

Herhangi bir yılan ısırığı acil değerlendirmeye ihtiyaç duyar.

Yırtıcı bölgelerde yerel travmayı veya doku hasarını belirlemek için yılan zehirli olmasa bile, fang veya ısırık izlerinin tanımlanması yapılır.

Yırtık tipinin açıklama veya resimle tanımlanması, ısırık koşulları ve çevre özellikleri genellikle sağlık uzmanına bir ön tanı sağlar.

Örneğin, kuru olan batı Teksas’ta meydana gelen bir yılan ısırması, muhtemelen bir çıngıraklı yılana aittir. Ülkemizde de yaklaşık 58 tür yılan yaşar ve 15 türü zehirlidir. Engerek ısırması sıktır.

 

 

Zehirli yılan ısırmasının tedavisi nedir ?

Yılan sokması tedavisinde iki faz vardır.

Sahada ve uygun bir sağlık kuruluşuna nakliye sırasında acil tedavi.
Sağlık kuruluşu hastayı stabilize eder, gerektiğinde antivenin uygular ve destekleyici tedavi sağlar.

Yılan ısırma tedavisinin birinci safhası

Geçmişte yılan ısırma kitleri ve diğer tedavi yöntemleri ile birlikte birçok ev ilaçları ve tedavileri yapılmıştır, bunların çoğunda yılan ısırmasının etkilerinin daha da kötüleştiği gösterildi.

Sonuç olarak, CDC bir yılan ısırığında ne yapılması gerektiği ve  nelerin YAPILMAMASI gerektiği üzerine klavuz talimatlar çıkardı.

CDC tarafından yapılan tavsiyeler şöyledir;

En kısa sürede tıbbi yardım isteyin.
Yılanın ısırık tespiti ve tedavisinde yardımcı olabilecek yılanın rengini ve şeklini hatırlamaya çalışın.
Sakin olun. Bu, zehir yayılmasını yavaşlatabilir.
İşvereninize bilgi verin (ısırık işyerinde olursa).
Hemen hastaneye gidemezseniz ilk yardım uygulayın.
Isırık kalp seviyesinin altında ise uzanın veya oturun.
Isırık yerini sabun ve su ile yıkayın.
Isırık yerini temiz ve kuru bir sargı ile örtün.

Şunları yapmayın:

Yılanı yakalamaya çalışmayın.
Isırılmış halde belirtilerin ortaya çıkmasını beklemeyin, hemen tıbbi yardım isteyin.
Turnike uygulamayın.
Yarayı bir bıçakla çizmeyin.
Zehri emmeyin.
Buz uygulamayın veya yarayı suya batırmayın.
Bir ağrı kesici olarak alkol tüketmeyin.
Kafeinli içecekler içmeyin.

Yılan ısırma tedavisinin ikinci evresi

Tedavinin ikinci aşaması, stabilizasyon ve destekleyici bakımdan oluşur. Burada yılan türlerine özgü antitoksin (antivenin) ve bir tetanoz aşısı uygulanır.

Bazı hastaların cerrahi tedavi için hastaneye alınmaları gerekebilir.

Zehirli olmayan yılan ısırıklarının tedavisi ısırık bölgesinde lokal yara bakımı, ısırık yerinde bırakılırsa yılan dişlerinin çıkarılması ve gerekirse bir tetanoz aşısını içerir. Bazı yaralar enfekte olabilir ve antibiyotiklerle ek tedavi gerektirir.

Zehirli bir yılan ısırmasının komplikasyonları nedir ?

Zehirli yılan ısırıklarının komplikasyonları hafif veya şiddetli olabilir.

Komplikasyonlar ısırık bölgesinde ağrı ve şişme, görme hasarı, kompartman sendromu (sinirleri ve kan damarlarına zarar verebilen veya yok edebilen, kas nekrozuna yol açan lokalize şiddetli şişlik), enfeksiyon, ekstremite kaybı, gangren, sepsis, iç kanama, kalp hasarı, solunum sıkıntısı ve hatta ölüm’dür.

Yılan ısırığı önlenebilir mi ?

Yılan ısırıklarının çoğu, tehlikeyi hissetmedikçe yılanların insanlara karşı agresif olmadıklarının bilinmesiyle önlenebilir.

Sonuç olarak, yılanlardan kaçınma genellikle bir ısırıklığı engeller, bu nedenle herhangi bir yılanla başa çıkmaya, yakalamaya veya tehdit etmeye çalışmamalıdır.

İstatistiksel araştırmalar, ABD’deki yılan ısırmalarının yaklaşık % 40’ının alkollü içecek tüketen insanlarda olduğunu göstermektedir.

Bir kişinin iş yerinde yılanların yaşadığı bir alan olduğu bilinen bölgeler varsa, koruyucu çizmeler, kalın pantolonlar giymek ve eldiven giymek yılanın ısırma şansını azaltabilir, en azından ısırık travmasını ve dağıtılan zehir miktarını azaltabilir.

Zehirli bir yılan ısırmasının prognozu nedir ?

Çoğu yılan ısırıkları, hızlı ve uygun bir şekilde tedavi edildiğinde iyi bir prognoza sahiptir.

Tedavi edilmediği takdirde, prognoz kötüleşebilir, komplikasyonlar artar.

ABD’de yılan ısırıkları nedeniyle yılda 10’dan daha az ölüm meydana gelir, yani ölüm oranı o kadar da yüksek değildir.

Yine de yılan gördünüzmü seyredip kahramancılık oynamayın, orayı hızlıca topuklayın 🙂

 

 

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Etiketler: , , , , , , , , , , , ,

Yorum Yaz